Ταξίδι στον χρόνο με το ΙΛΟΑ

Την Τρίτη 28 Ιανουαρίου 2013 επισκεφτήκαμε τον πολυχώρο πολιτισμού "Ελληνικό Μολύβι" για να δούμε τα εκθέματα του Ιστορικού Λαογραφικού Οικομουσείου Αιγάλεω (ΙΛΟΑ), που είχαν μεταφερθεί εκεί από το μουσείο για τον μήνα Ιανουάριο.

Μια παλιά λατέρνα

       Περιμένοντας τη σειρά μας για να μπούμε στον κυρίως χώρο, κεραστήκαμε από τους υπεύθυνους του μουσείου και θαυμάσαμε μερικά από τα πήλινα γλυπτά του Αιγαλεώτη γλύπτη κ. Μπάμπη Γκούμα. Εκεί είδαμε από κοντά και μια λατέρνα.

        Έπειτα μας έγινε μια σύντομη ενημέρωση για το τι μπορεί να δει ένας επισκέπτης στο ΙΛΟΑ και  ακολουθώντας τον ξεναγό μας περιηγηθήκαμε για να δούμε τα εκθέματα.  Υπήρχαν 4 διαφορετικοί χώροι που ο καθένας είχε το δικό του θέμα.

        Ξεκινήσαμε με τον χώρο που είχε τίτλο "Πολεμικό - Τσαγκαριό". Είδαμε στολές που φορούσαν οι αξιωματικοί και οι στρατιώτες και τον εξοπλισμό τους, διάφορα όπλα, σφαίρες και φωτογραφίες ηρώων της επανάστασης του 1821. Κάναμε και επίδειξη των γνώσεών μας, όταν ονοματίσαμε πολλούς από αυτούς. Στο τσαγκαριό είδαμε τα εργαλεία του παλιού τσαγκάρη και του λούστρου, παλιά παπούτσια και μας εξήγησαν πως έφτιαχναν τότε τα παπούτσια.

      Ο επόμενος χώρος είχε τίτλο "Υφαντική - Ραπτική Αργα-λειός". Εκεί υπήρχε στημένος ένας αργαλειός και μας έδειξαν πως ύφαιναν παλιά. Γύρω ήταν εργαλεία υφαντικής -ρόκες, αδράχτια, σαΐτες, ανέμη- μια παλιά ραπτομηχανή και τα εργαλεία της μοδίστρας και δύο σίδερα που δούλευαν με κάρβουνο. Ο τοίχος ήταν στολισμένος με υφαντά και φωτογραφίες γυναικών που ασχολιόντουσαν με την υφαντική.

Το καζάνι της ρακής

  Αμέσως μετά πήγαμε στο "Ρακάδικο".  Εκεί ήταν το καζάνι που έβγαζαν τη ρακή και μας εξήγησαν όλη τη διαδικασία. Στον ίδιο χώρο υπήρχαν παλιά μπουκάλια, νταμιτζάνες, γκλίτσες, παλιές ζυγαριές, ένας σοφράς.  Είδαμε και το παλιό μηχάνημα που έκαναν το γάλα βούτυρο, δύο πινακωτές, μια γκαζιέρα και το εργαλείο που καβούρντιζαν τον καφέ. Από το ταβάνι κρεμόταν ένα φανάρι για τρόφιμα (το ψυγείο της εποχής). 

     Ο τελευταίος χώρος είχε τίτλο "Γεωργικά εργαλεία". Εκεί θαυμάσαμε όλων των ειδών τα παλιά αγροτικά εργαλεία. Τι να πρωτοθυμη-θούμε; Δρεπάνια, τσουγκράνες, έναν βολόσυρο, δυο μηχανή-ματα για τη σπορά, έναν χειρόμυλο, ένα μπαλάντζο και ένα μηχάνημα για να βγάζουν τους σπόρους από το καλαμπόκι. Είδαμε ακόμη τον τρόπο που ζέσταιναν με κάρβουνο το νερό για να κάνουν ντουζ και τη σκάφη που έπλεναν τα ρούχα.

       Στην επίσκεψή μας είχαμε την ευκαιρία να θαυμάσουμε πολλά (δυστυχώς όχι όλα) από τα ιστορικά, λαογραφικά και καθημερινά αντικείμενα που συγκέντρωσε ο ιδρυτής του Οικομουσείου Αιγάλεω, κύριος Γιάννης Περράκης, και να κάνουμε ένα ταξίδι στο παρελθόν.  Εσείς άραγε γνωρίζατε ότι λειτουργεί ένα τέτοιο μουσείο στον δήμο μας; Αν ενδιαφέρεστε να το επισκεφτείτε να σας ενημερώσουμε ότι βρίσκεται στην οδό Δημαρχείου,  στον αριθμό 33. Για περισσότερες πληροφορίες πατήστε εδώ.

Ακολουθεί φωτογραφικό υλικό.

Μια εικονική περιήγηση στην Ακρόπολη των Αθηνών

Περσικοί πόλεμοι 490 π.Χ. - 479 π.Χ.

Πόσο καλά θυμάσαι τους Περσικούς πολέμους; Λύσε το σταυρόλεξο για να το διαπιστώσεις.

ΠΕΡΣΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ

ΣΤΑΥΡΟΛΕΞΟ

Κάθε φορά που συμπληρώνειις έναν ορισμό πάτα τη λέξη "Τέλος" για να δεις το αποτέλεσμα. Αν δυσκολευτείς, πάτα τη λέξη "Βοήθεια" . Όταν τελειώσεις, πάτα τη λέξη ¨Έλεγχος" για να δεις το ποσοστό επιτυχίας σου.

							1
2
3
4
						5
6
			7
				8
		9

ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ 2. Αθηναίος αρχηγός του στόλου που έπεισε τους Έλληνες να αντιμετωπίσουν τους Πέρσες στη Σαλαμίνα. 3. Με το δικό του σχέδιο κέρδισαν οι Αθηναίοι και οι Πλαταιείς τους Πέρσες στον Μαραθώνα. 4. Αρχηγός των Ελλήνων στη μάχη των Πλαταιών. 6. Σπαρτιάτης αρχηγός του στόλου που ήθελε ο ελληνικός στόλος να εμποδίσει τους Πέρσες να κάνουν απόβαση στην Πελοπόννησο. 7. Εκεί έγινε το 480 π.Χ. ναυμαχία ανάμεσα στους Έλληνες και τους Πέρσες. 8. Έμεινε στην ιστορία με τη φράση του: "Μολών λαβέ". 9. Εκεί έγινε η τελευταία μάχη Ελλήνων - Περσών.

ΚΑΘΕΤΑ 1. Εκεί έγινε η τελευταία ναυμαχία Ελλήνων - Περσών. 2. ΟΙ Έλληνες έχασαν στη μάχη που έγινε εκεί γιατί τους πρόδωσε ο Εφιάλτης. 5. Δέκα χιλιάδες Αθηναίοι και χίλιοι Πλαταιείς αντιμετώπισαν εκεί τους Πέρσες.

Τα παιδιά εύχονται για τα Χριστούγεννα...

Καλά Χριστούγεννα

Μακάρι να χιόνιζε και εδώ τα Χριστούγεννα. Έστω και χωρίς χιόνι να περάσετε καλά και να ξεκουραστείτε. Θα τα ξαναπούμε στις 8 του Γενάρη.

Βιβλιοδεσία

Την Τετάρτη 18 Δεκεμβρίου πήγαμε στη Βιβλιοθήκη του Ευγενίδειου Ιδρύματος και παρακολουθήσαμε ένα πολύ ενδιαφέρον πρόγραμμα για το πώς γίνεται χειροποίητα η βιβλιοδεσία. Αν θέλετε να παρακολουθήσετε τη διαδικασία βήμα βήμα, δείτε την παρουσίαση που ακολουθεί..

Χριστουγεννιάτικα έθιμα

Στην Ελλάδα μιλάμε για τις γιορτές και αναφερόμαστε στην εορταστική περίοδο των Χριστουγέννων, της Πρωτοχρονιάς και των Φώτων. Παροδιασιακά αυτή  η περίοδος διαρκεί 12 μέρες και υπάρχουν πολλά έθιμα συνδεδεμένα με αυτές τις γιορτές, άλλα πολύ παλιά και άλλα σχετικά πρόσφατα, όπως το στόλισμα του χριστουογεννιάτικοου δέντρου και η γαλοπούλα στο χριστουγεννιάτικου τραπεζιού. 
 Γιώργος Μ.

Εμείς ψάξαμε στο διαδίκτυο, ρωτήσαμε τους μεγαλύτερους και να μερικά από τα παλιά έθιμα που συγκεντρώσαμε.

Το Χριστόψωμο…

Απαραίτητος επάνω, χαραγμένος ο σταυρός. Γύρω - γύρω διάφορα διακοσμητικά σκαλιστά στο ζυμάρι ή πρόσθετα στολίδια. Αυτά τόνιζαν το σκοπό του χριστόψωμου και εξέφραζαν τις διάφορες πεποιθήσεις των πιστών.

Το «ψωμί του Χριστού» το έφτιαχνε, την παραμονή των Χριστουγέννων, η νοικοκυρά με ιδιαίτερη ευλάβεια και με ειδική μαγιά (από ξερό βασιλικό κ.λ.π.).

Την ημέρα του Χριστού, ο νοικοκύρης έπαιρνε το χριστόψωμο, το σταύρωνε, το έκοβε και το μοίραζε σ’ όλη την οικογένειά του και σε όσους παρευρίσκονταν στο χριστουγεννιάτικο τραπέζι. (Μερικοί εδώ βλέπουν ένα συμβολισμό της Θείας κοινωνίας. Όπως ο Χριστός έδωσε τον άρτον της ζωής σε όλη την ανθρώπινη οικογένειά του...).

Αθηνά

Το Χριστόψωμο στη Μάνη

Κάθε οικογένεια στο φούρνο του σπιτιού «ρίχνει» τα χριστόψωμα για να τα κόψει στο τραπέζι των Χριστουγέννων ο οικοδεσπότης, σταυρώνοντάς τα και ευχόμενος «Χρόνια πολλά και του χρόνου».  Τα χριστόψωμα κατασκευάζονται όπως το ψωμί, μόνο που στολίζονται με σταυρούς και ποικίλα στολίδια ανάλογα με την καλαισθησία  της νοικοκυράς.

 Θωμάς

 Το σπόρδισμα των φύλλων

Στη Θάσο, έως σήμερα, οι οικογένειες κρατούν ένα πολύ παλιό έθιμο των Χριστουγέννων, που είναι το σπόρδισμα των φύλλων και γίνεται ως εξής:

κάθονται όλοι γύρω από το αναμμένο τζάκι, τραβούν την ανθρακιά προς τα έξω και ρίχνουν γύρω στ' αναμμένα κάρβουνα, φύλλα ελιάς, βάζοντας στο νου τους από μια ευχή, χωρίς όμως να την πουν στους άλλους. Όποιου το φύλλο γυρίσει περισσότερο, εκείνου θα πραγματοποιηθεί και η 

ευχή του.

Σεμίνα,  Βασίλης,  Χαρά

Τα δαιμονικά
Στα Γρεβενά ανάβουν ένα μεγάλο κούτσουρο σε μια γωνιά από την παραμονή των Χριστουγέννων και η φωτιά καίει συνέχεια μέχρι τα Φώτα για να προστατεύει την οικογένεια από τα δαιμονικά.

Χρήστος

Παλιά στα χωριά ρίχναμε στάχτη γύρω από το σπίτι για να μην μπουν τα καλικαντζαράκια.        
Κωσταντής

Το Χριστόξυλο

Στα χωριά της Β. Ελλάδας, από τις παραμονές των εορτών, ο νοικοκύρης έψαχνε στα χωράφια και διάλεγε το πιο όμορφο, το πιο γερό, το πιο χοντρό ξύλο, από πεύκο ή ελιά καιτο πήγαινε στο σπίτι του.Αυτό ονομαζόταν Χριστόξυλο και ήταν το ξύλο που θα έκαιγε για όλο το Δωδεκαήμερο των εορτών από τα Χριστούγεννα μέχρι και τα φώτα στο τζάκι του σπιτιού.Πριν ο νοικοκύρης φέρει το Χριστόξυλο, κάθε νοικοκυρά φρόντιζε να έχει καθαρίσει το σπίτι και με ιδιαίτερη προσοχή το τζάκι, ώστε να μη μείνει ούτε ίχνος από την παλιά στάχτη. Καθάριζαν ακόμη και την καπνοδόχο, για να μη βρίσκουν πατήματα να κατέβουν οι καλικάντζαροι. 

Το βράδυ της παραμονής των Χριστουγέννων, όταν όλη η οικογένεια θα ήταν μαζεμένη γύρω από το τζάκι, ο νοικοκύρης θα άναβε την καινούργια φωτιά και έμπαινε στην πυροστιά το Χριστόξυλο.
Ο λαός λέει, ότι καθώς καίγεται το Χριστόξυλο, ζεσταίνεται ο Χριστός, εκεί στην κρύα σπηλιά της Βηθλεέμ. Σε κάθε σπιτικό, οι νοικοκυραίοι προσπαθούσαν να καίει το Χριστόξυλο μέχρι τα φώτα.

 Γιώργος  Β. ,  Νεφέλη

Το χριστουγεννιάτικο δέντρο

Ένα έθιμο είναι το στόλισμα του δέντρου με μπάλες και φωτάκια, που το κάνουμε για να χαρούμε.

Αλεξάνδρα

Η ζύμη της Κρήτης

Σε χωριά της επαρχίας Αμαρίου, τη νύχτα της παραμονής των Χριστουγέννων βάζουν λίγη κοινή ζύμη σ’ ένα πιάτο και κάποια στιγμή, ενώ βεγγερίζουν (ξενυχτούσαν συζητώντας) περιμένοντας, η ζύμη ανέβαινε και γινόταν προζύμι. Τότε, κατά την πίστη των ανθρώπων, ήταν η ώρα που γεννάται ο Χριστός.
Κωσταντίνος

Το πάντρεμα της φωτιάς
Την παραμονή των Χριστουγέννων σε πολλά μέρη της Ελλάδας "παντρεύουν", τη φωτιά. Παίρνουν δηλαδή ένα ξύλο με θηλυκό όνομα, π.χ. κερασιά και ένα με αρσενικό όνομα, συνήθως από αγκαθωτά δέντρα. Τα αγκαθωτά δέντρα, κατά τη λαϊκή αντίληψη, απομακρύνουν τα δαιμονικά όντα, όπως τους καλικάντζαρους. Σταμάτης

Το τάισμα της βρύσης

Στην Κεντρική Ελλάδα τα μεσάνυχτα της παραμονής των Χριστουγέννων γίνεται το "τάισμα" της βρύσης. Περίπου τα χαράματα οι κοπέλες πηγαίνουν στην πιο κοντινή βρύση και παίρνουν το αμίλητο νερό, αφού αφήσουν προηγουμένως εκεί βούτυρο, τυρί, ή ψημένο σιτάρι ή κλαδί ελιάς.
Μάριος,   Λουκάς

Οι κολόνιες
Το βράδυ της παραμονής της Πρωτοχρονιάς, οι κάτοικοι γεμάτοι χαρά για τον ερχομό του νέου χρόνου, κατεβαίνουν στους δρόμους κρατώντας μπουκάλια με κολόνιες και ραίνουν ο ένας τον άλλον τραγουδώντας: "Ήρθαμε με ρόδα και με ανθούς να σας ειπούμε χρόνους πολλούς". Η τελευταία ευχή του χρόνου που ανταλλάσσουν είναι: "Καλή Αποκοπή", δηλαδή με το καλό να αποχωριστούμε τον παλιό χρόνο.
Βάσια

Το ποδαρικό
Την Πρωτοχρονιά σε κάποια χωριά κάνανε ποδαρικό. Παίρνανε πουρνάρι, βάζανε τα μικρά παιδιά να κάθονται επάνω και μετά το ρίχνανε στο τζάκι και ευχόντουσαν να γεννηθούν πολλά αρνιά και κατσίκια.
Σοφιλιάνα

Τα αγιοβασιλιάτικα καράβια
Στη Χίο την παραμονή της Πρωτοχρονιάς αναβιώνει το έθιμο των αγιοβασιλιάτικων καραβιών. Κάθε χρόνο οι ενορίες κατασκευάζουν πλοία σε σμίκρυνση. Μοιάζει σαν μικρός διαγωνισμός ανάμεσα στις ενορίες καθώς συναγωνίζονται για το ποια θα φτιάξει καράβια που να είναι πιο όμοια με τα αληθινά. Οι ομάδες που τα κατασκευάζουν, τα πληρώματα όπως τις αποκαλούν, τραγουδούν τα κάλαντα όσο ώρα εργάζονται.
Παναγιώτης